ជំរុញ​​សមភាព​យេនឌ័រ​ក្នុង​សង្គម​មួយ​ដែល​ស្ត្រី​អាច​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​មាន​តុល្យភាព​និង​អាច​កសាង​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​អ្នក​មាន​​ភាព​​ម្ចាស់​ការ
 

សេចក្ដី​ប្រកាស​ជា​សកល​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស
Universal Declaration of Human Rights

អនុម័ត​ និង​ប្រកាស​តាម​សេចក្ដី​សម្រេច​នៃ​មហា​សន្និបាត​លេខ ២១៧ A (III) ចុះ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១០ ធ្នូ ១៩៤៨
Adopted proclaimed by General Assembly resolution 217 A (III) of 10 December 1948

បុព្វកថា

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា ការ​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​មនុស្ស​ដែល​មាន​តាំង​ពី​កំណើត និង​សិទ្ធិ​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ និង​ដែល​មិន​អាច​ដក​ហូត​បាន​របស់​ពូជពង្ស​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​ គឺ​ជា​គ្រឹះ​នៃ​សេរីភាព យុត្តិធម៌ និង​សន្តិភាព​ក្នុង​ពិភពលោក​។

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា ការ​មិន​ទទួល​ស្គាល់ និង​ការ​ប្រមាថ​មើល​ងាយ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​បាន​នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​នូវ​អំពើ​ព្រៃ​ផ្សៃ​ សាហាវ​យង់​ឃ្នង ​ដែល​ជា​ទំនាស់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​មនសិការ​មនុស្ស​ជាតិ និង​ដោយ​ហេតុ​ថា មនុស្ស​ដែល​មាន​ជីវិត​រស់​នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​ ត្រូវ​មាន​នូវ​សេរីភាព ​ក្នុង​ការ​និយាយ​ស្ដី ជំនឿ និង​សេរីភាព​ ផុត​ពី​អំពើ​ភេរវកម្ម ​និង​ភាព​ក្រីក្រ​តោក​យ៉ាក ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ថា​ជា​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ដ៏​ឧត្ដម​បំផុត​របស់​មនុស្ស​ទូទៅ។

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា ជា​ការ​ចាំ​បាច់​ដែល​ថា សិទ្ធិ​មនុស្ស​ត្រូវ​តែ​មាន​នូវ​កិច្ចការពារ​ដោយ​ធម្មាធិបតេយ្យ ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​មិន​ត្រូវ​បាន​ទទួល​រង​នូវ​ការ​បង្ខិត​បង្ខំ​ឲ្យ​ចាប់​យក​នូវ​គ្រឿង​ដោះ​បន្ទាល់​ជា​ជម្រើស​ចុង​ក្រោយ​ដើម្បី​បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​អំណាច​ផ្ដាច់​ការ​ និង​ការ​គាប​សង្កត់​ទេ​នោះ​។
ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា ជា​ការ​ចាំបាច់​ណាស់​ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​ដល់​ការ​ពង្រីក​នូវ​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មិត្ត​ភាព​រវាង​ប្រជាជាតិ​នានា​។

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា នៅ​ក្នុង​ធម្មនុញ្ញ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់​នៃ​សហ​ប្រជាជាតិ ​បាន​ប្រកាស​សារ​ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត​នូវ​ជំនឿ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​សិទ្ធិ​សំខាន់​ៗ សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ តម្លៃ​មនុស្ស និង​លើ​សិទ្ធិ​ស្មើគ្នា​រវាង​បុរស​និង​ស្ត្រី ហើយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់​នៃ​សហ​ប្រជាជាតិ​បាន​ប្រកាស​យ៉ាង​ប្ដូរ​ផ្ដាច់​ ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​វឌ្ឍនភាព​សង្គម និង​បទដ្ឋាន​ដ៏​ប្រសើរ​នៃ​ការ​រស់​នៅ​ក្នុង​សេរី​ភាព​ដ៏​ទូលំ​ទូលាយ​។

ដោយ​ហេតុ​ថា ក្នុង​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ​ជា​មួយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំង​អស់​បាន​សច្ចា​ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​នូវ​ការ​លើក​ស្ទួយ​ការ​គោរព​ជា​សកល​ចំពោះ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ការ​ប្រតិបត្តិ​តាម​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​សេរីភាព​សំខាន់​ៗ​ទាំង​ឡាយ​។

ដោយ​យល់​ស្រប​ថា ការ​យល់​ដឹង​ជា​ទូទៅ​នូវ​សិទ្ធិ​ និង​សេរី​ភាព​ទាំង​នេះ​មាន​សារសំខាន់​ដ៏​ធំធេង​បំផុត​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​ទទួល​យ៉ាង​ពេញ​លេញ​នូវ​ការ​សច្ចា​ប្រណិធាន​នេះ។

ដោយ​ហេតុ​នេះ នៅ​ពេល​នេះ
មហា​សន្និបាត​ប្រកាស​ថា​៖

សេចក្ដី​ប្រកាស​ជា​សកល​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស គឺ​ជា​បទដ្ឋាន​នៃ​សេចក្ដី​សម្រេច​បាន​រួម​គ្នា​មួយ ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ និង​ប្រជាជាតិ​ទាំង​អស់ ទៅ​កាន់​ទី​បញ្ចប់​មួយ​ត្រង់​ថា បុគ្គល​គ្រប់​ៗ​រូប​ និង​អង្គការ​សង្គម​ទាំង​អស់​ដែល​រក្សា​ជាប់​ក្នុង​ចិត្ត​ជានិច្ច​នូវ​សេចក្ដី​ប្រកាស​នេះ ត្រូវ​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​តាម​រយៈ​ការ​បង្រៀន ​និង​អប់រំ​ដើម្បី​លើក​ស្ទួយ​ការ​គោរព​សិទ្ធិ ​និង​សេរីភាព​ទាំង​នេះ និង​តាម​រយៈ​វិធានការ​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​ជា​លំដាប់​ៗ​ទៅ​មុខ ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ការ​ទទួល​ស្គាល់​និង​ការ​ប្រតិបត្តិ​តាម​ជា​សកល​ និង​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធិ​ភាព ទាំង​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាពលរដ្ឋ​នានា​នៃ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ខ្លួន​ឯង ទាំង​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាពលរដ្ឋ​នានា​ដែល​រស់​នៅ​ក្រោម​ដែន​អំណាច​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន​។

មាត្រា ១

មនុស្ស​ទាំង​អស់​កើត​មក​មាន​សេរី​ភាព ​និង​ភាព​ស្មើ​ៗ​គ្នា​ក្នុង​សិទ្ធិ​ និង​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​។ មនុស្ស​គ្រប់​រូប​សុទ្ធ​តែ​មាន​វិចារណញ្ញាណ​ និង​សតិសម្បជញ្ញៈ ហើយ​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ចំពោះ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ក្នុង​ស្មារតី​រាប់​អាន​គ្នា​ជា​បង​ប្អូន​។

មាត្រា ២

មនុស្ស​គ្រប់​រូប​មាន​សិទ្ធិ ​និង​សេរីភាព​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ទាំង​អស់ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស​នេះ ដោយ​គ្មាន​ការ​បែង​ចែក​ជាតិ​ សាសន៍ ពណ៌​សម្បុរ ភេទ ភាសា សាសនា មតិ​នយោបាយ​ ឬ​មតិ​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ប្រភព​ជាតិ​ឬ​សង្គម ទ្រព្យ​សម្បត្តិ កំណើត​ ឬ​ឋានៈ​ដទៃ​ៗ​ទៀត​ឡើយ។

បន្ថែម​លើ​នេះ​ទៀត មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​បែង​ចែក​ណា​មួយ​ដោយ​សំអាង​ទៅ​លើ​ឋានៈ​ខាង​នយោបាយ​ ខាង​ដែន​សមត្ថកិច្ច ឬ​ឋានៈ​ជា​អន្តរជាតិ​នៃ​ប្រទេស ឬ​ដែន​ដី​ដែល​បុគ្គល​មួយ​រូប​ជា​សមាជិក​ឡើយ ទោះ​ប្រទេស​នោះ​ជា​ប្រទេស​ឯករាជ្យ ឬ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាណត្តិ​គ្រប់​គ្រង ឬ​មិន​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ឬ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ដាក់​កម្រិត​ដទៃ​ៗ​ណា​មួយ​នៃ​អធិបតេយ្យ​ភាព​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ។

មាត្រា ៣

បុគ្គល​ម្នាក់​ៗ​ត្រូវ​មាន​សិទ្ធិ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត មាន​សេរី​ភាព និង​សន្តិសុខ​ផ្ទាល់​ខ្លួន។

មាត្រា ៤

គ្មាន​ជន​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​ជាប់​ក្នុង​ភាព​ជា​ទាសករ ឬ​ក្នុង​ភាព​ជា​អ្នក​បម្រើ​គេ​ឡើយ ហើយ​ការ​ជួញ​ដូរ​ទាសករ​ក្នុង​ទម្រង់​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ​ត្រូវ​ហាម​ឃាត់។

មាត្រា ៥

គ្មាន​ជន​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​ទទួល​ទារុណ​កម្ម ឬ​ការ​ធ្វើ​បាប ឬ​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​យ៉ាង​សាហាវ​ឃោរឃៅ​អមនុស្សធម៌​ ឬ​យ៉ាង​ថោក​ទាប​ឡើយ​។

មាត្រា ៦

មនុស្ស​គ្រប់​រូប មាន​សិទ្ធិ​ឲ្យ​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ខ្លួន​ថា​ជា​បុគ្គល​មួយ​រូប​ ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​នៅ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ទាំង​អស់ ។

មាត្រា ៧

មនុស្ស​ទាំង​អស់​មាន​ភាព​ស្មើ​ៗ​គ្នា​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់ ហើយ​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​នូវ​កិច្ច​ការពារ​ដោយ​ច្បាប់ ​ដោយ​ស្មើ​ៗ​គ្នា​ ដោយ​គ្មាន​ការ​រើស​អើង​ណា​មួយ​ឡើយ​។ មនុស្ស​គ្រប់​រូប​មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​នូវ​កិច្ច​ការ​ពារ​ខ្លួន​ស្មើ​ៗ​គ្នា ​ប្រឆាំង​ទល់​នឹង​ការ​រើស​អើង​ណា​មួយ​ដែល​ជា​ការ​រំលោភ​នូវ​សេចក្ដី​ប្រកាស​នេះ​ និង​ប្រឆាំង​ទល់​នឹង​ការ​ញុះញង់​ណា​មួយ​ដែល​នាំ​ទៅ​មាន​ការ​រើស​អើង​។

មាត្រា ៨

មនុស្ស​គ្រប់​រូប មាន​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​នូវ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ដោយ​តុលាការ​ជាតិ​ ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ចំពោះ​អំពើ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​រំលោភ​សិទ្ធិ​សំខាន់​ៗ​របស់​ខ្លួន ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬ​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​។

មាត្រា ៩

គ្មាន​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​ទទួល​រង​ការ​ចាប់​ខ្លួន ការ​ឃុំឃាំង​ខ្លួន ឬ​និរទេស​ខ្លួន ​តាម​អំពើ​ចិត្ត​បាន​ឡើយ​។

មាត្រា ១០

ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​ជា​ចុង​ក្រោយ​អំពី​សិទ្ធិ​ ឬ​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន និង​នៅ​ក្នុង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​បទឧក្រិដ្ឋ​ណា​មួយ​មក​លើ​ខ្លួន បុគ្គល​គ្រប់​រូប​មាន​សិទ្ធិ​ មាន​ភាព​ស្មើ​គ្នា​ យ៉ាង​ពេញ​លេញ​ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​សវនាការ​សាធារណៈ​ និង​ត្រឹម​ត្រូវ ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​តុលាការ​ឯករាជ្យ​និង​មិន​លំអៀង​។

ចែក​រំលែក​អត្ថបទ​នេះ​ដោយ​ប្រើ​ del.icio.us
 
ស្នើដោយ៖ dara  កាល​បរិច្ឆេទ៖ ច័ន្ទ 03 កញ្ញា 2007