ដំណើរការ ផែនការកសាង ផ្លូវកម្ពុជា
ភ្នំពេញ៖ ការជួសជុលផ្លូវដែកពីស្ថានីយរថភ្លើងនៅភ្នំពេញ ត្រង់ចំណុចផ្លូវបំបែកចំណុច PK9+400 ដល់ស្ថានីយទូកមាស ក្នុងខេត្តកំពត នាពេលនេះសម្រេចបានលទ្ធផល ៦០ភាគរយ។ តាមគម្រោងផ្លូវដែកនេះនឹងបើកដំណើរការធ្វើអាជីវកម្មឲ្យរថភ្លើងឆ្លងកាត់ពីភ្នំពេញទៅខេត្តកំពត នៅក្នុងខែតុលាឆ្នាំ២០១០។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងស្ថានីយទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១០។
លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកភ្នំពេញ-ផ្លូវបំបែក ដល់ស្ថានីយទូកមាសក្នុងខេត្តកំពតនោះ ស្ថិតនៅក្នុងគម្រោងជួសជុលស្ដារផ្លូវដែកភ្នំពេញទៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានប្រវែងសរុប២៦៦គីឡូម៉ែត្រ។ ការស្ដារជួសជុលនេះចែកជាពីរដំណាក់កាល។ ទី១- ភ្នំពេញផ្លូវបំបែកដល់ស្ថានីយទូកមាស និងទី២- ស្ថានីយទូកមាសក្នុង ខេត្តកំពត ដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមកដល់ពេលនេះទទួលបានលទ្ធផល១៩ភាគរយ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ២០១១។
ដំណើរការស្ដារជួសជុលផ្លូវដែក
អំពីគម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកទាំងអស់របស់កម្ពុជាត្រូវបានលោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក លើកឡើងថា មានការយឺតយ៉ាវបន្តិច ដោយកន្លងមកត្រូវរង់ចាំការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទានរវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ដូចនេះក្រុមហ៊ុនម៉ៅការសាងសង់ត្រូវរង់ចាំមើលកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ។
គម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកមាន៣ដំណាក់កាល។ ទី១- ភ្នំពេញ-ខេត្តព្រះសីហនុ មានប្រវែង ២៦៦គីឡូម៉ែត្រដែលមានពីភ្នំពេញដល់ស្ថានីយទូកមាសក្នុងខេត្តកំពត និងស្ថានីយទូកមាសដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ។ ទី២- ភ្នំពេញ-សិរីសោភ័ណ ដែលចែកជាពីរដំណាក់កាល គឺសិរីសោភ័ណ-ប៉ោយប៉ែត ជាប់ព្រំដែនថៃ ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងដំណើរការធ្វើប្រព័ន្ធលូ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងពីភ្នំពេញទៅសិរីសោភ័ណ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កំពុងរៀបចំការដ្ឋាន និងផលិតលូសម្រាប់ដាក់តាមផ្លូវដែក ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១២។ ទី៣- ស្ថានីយសំរោង គ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១៣។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ការងារស្ដារឡើងវិញនូវផ្លូវដែកនេះ ត្រូវចំណាយថវិកាសរុបចំនួន ១៤១,៦លានដុល្លារអាមេរិកដែលជាប្រាក់កម្ចីពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB ចំនួន ៨៤លានដុល្លារ ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Toll Holding ចំនួន១៣លានដុល្លារ ជំនួយឥតសំណងពីរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ចំនួន ២១,៥លានដុល្លារ ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីចំនួន ២,៨លានដុល្លារ និងជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំនួន ២០,៣លានដុល្លារ។
ដំណើរការស្ដារជួសជុលឡើងវិញនូវផ្លូវដែកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់ផ្ដើម កាលពីដើមឆ្នាំ២០០៨ ដោយមានទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុន Nippon Koei សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Jarts និងមានក្រុមហ៊ុនសហការម៉ៅការសាងសង់ចំនួន៣គឺ TSO/AS និងNRW។
សាងសង់ស្ថានីយរថភ្លើងថ្មីមួយនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ
ជាមួយនឹងការស្ដារជួសជុលឡើងវិញនូវផ្លូវដែកខាងលើនេះស្ថានីយរថភ្លើងថ្មីមួយនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ នឹងត្រូវសាងសង់បង្កើតឡើង។ នោះគឺស្ថានីយរថភ្លើងសំរោងដែលជាស្ថានីយផ្ទេរ-ផ្ទុកទំនិញ និងការសាងសង់ឃ្លាំផ្ទុកៗ សម្រាប់បម្រើឲ្យវិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែក។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបញ្ជាក់ថា ស្ថានីយរថភ្លើងសំរោងដែលស្ថិតនៅប្រមាណ៩គីឡូម៉ែត្រពីស្ថានីយរថភ្លើងភ្នំពេញ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពកកស្ទះចរាចរក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ព្រោះការផ្ទេរ-ផ្ទុកទំនិញភាគច្រើន គឺស្ថិតនៅស្ថានីយសំរោង។ ចំណែកស្ថានីយរថភ្លើងភ្នំពេញ ទៅថ្ងៃអនាគតនៅតែរក្សាទុកជាស្ថានីយដឹងអ្នកដំណើរ និងអនុញ្ញាតឲ្យតែរថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរចេញ-ចូល និងអនុញ្ញាតឲ្យខ្សែរថភ្លើងដឹកនាំទំនិញខ្លះអាចចេញចូល បានក្នុងលក្ខណៈទំនិញតិច និងចាំបាច់។
លោករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្ថែមថា ថវិកាចំណាយសម្រាប់គម្រោងសាងសង់ស្ថានីយថ្មីនោះ យកចេញពីថវិកាកម្ចីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលមានចំនួន៨៤លានដុល្លារអាមេរិក និងថវិកាជំនួយឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីតាមរយៈ AusAid ចំនួន ២១,៥លានដុល្លារ។ ស្ថានីយសំរោងជាស្ថានីយដែលនឹងត្រូវសាងសង់អាគារសម្រាប់រោងជាងជួសជុលក្បាលម៉ាស៊ីន និងរោងជាងជួសជុលទូរថភ្លើង ជាពិសេសត្រូវសាងសង់ឃ្លាំងធំៗ ដើម្បីផ្ទេរនិងផ្ទុកទំនិញ ដែលមានលក្ខណៈទំនើប។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្តថា ការស្ដារឡើងវិញលើផ្លូវដែកនេះគឺផ្លូវដែកពីភ្នំពេញផ្លូវបំបែកដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរកំណល់ឈើមកជាកំណល់បេតុងទាំងអស់ ហើយខ្សែរថភ្លើងអាចរត់បានល្បឿនជាមធ្យម៥០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងសម្រាប់ការដឹកទំនិញ និងល្បឿនអាចរត់បានពី៧០គីឡូម៉ែត្រទៅ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ។ ផ្លូវដែកនេះនឹងធ្វើការផ្សាមុខតំណជំនួសការចាប់អេគ្លីសផ្លូវដែកនេះនឹងមានកម្រិតស្ដង់ដារអន្តរជាតិ។ ចំណែកផ្លូវដែកពីភ្នំពេញទៅប៉ោយប៉ែតព្រំដែនថៃនឹងស្ដារដោយរៀបចំតួផ្លូវឲ្យល្អបន្ថែមថ្ម និងជួសជុលសាងសង់ថ្មីនូវស្ពាន និងលូឡើងវិញ។ ទៅថ្ងៃអនាគតប្រទេសជាតិរីកចម្រើន និងអាចប្រើក្បាលម៉ាស៊ីនរត់ដោយចរន្តអគ្គិសនី និងជួយកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន។
ផ្លូវដែកត្រូវប្រគល់ឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាអ្នកគ្រប់គ្រង
ដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចរចាជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដើម្បីស្ដារផ្លូវដែកដែលមានស្រាប់ឡើងវិញ គឺក្រោយការជួសជុលផ្លូវដែកកម្ពុជានឹងត្រូវប្រគល់ការធ្វើអាជីវកម្មដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជន គឺក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលី Toll Holding តាមរយៈការដាក់ដេញថ្លៃជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទានជាមួយក្រុមហ៊ុន Toll Holding របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីសម្រាប់ការធ្វើអាជីវកម្មលើផ្លូវដែក។ មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលីនេះមានភារកិច្ចធ្វើអាជីវកម្មលើផ្លូវដែក និងជួសជុលថែទាំក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុននេះក៏នឹងត្រូវរកចំណូលដើម្បីសងប្រាក់ទៅកាន់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនូវទឹកប្រាក់ចំនួន៧២លានដុល្លារអាមេរិក ព្រមទាំងបង់ជាភាគរយតាមសមាមាត្រនៃចំណូលពីផ្លូវដែកជូនរដ្ឋផងដែរ។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុន Toll Holding ត្រូវមានភារកិច្ចនាំចូលនូវមធ្យោបាយដូចជា ក្បាលម៉ាស៊ីនរថភ្លើង ទូរថភ្លើងថ្មីៗ សម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្ម ដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតរួចហើយ ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន៨១លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្រុមហ៊ុននេះមានគម្រោងដឹក Container ពីរជាន់ និងប្រវែងខ្សែរថភ្លើង១គីឡូម៉ែត្រ ដែលត្រូវអូសទូបានច្រើនក្នុងមួយខ្សែរថភ្លើង និងទម្ងន់ដឹកបានកាន់តែច្រើន។
កម្ពុជាមានគម្រោងពង្រីកបណ្ដាញផ្លូវដែកនៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប និងខេត្តភាគឦសាន
ការស្ដារឡើងវិញនូវបណ្ដាញផ្លូវដែកកម្ពុជាដើម្បីជំរុញការដឹកជញ្ជូនពហុរូបភាព និងសមាហរណកម្មផ្ទៃក្នុងជាពិសេស ដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់ ដោយតភ្ជាប់បណ្ដាញផ្លូវដែកកម្ពុជាទៅក្នុងគម្រោងផ្លូវដែកតំបន់អាស៊ាន។ នោះគឺគម្រោងផ្លូវដែកសិង្ហបុរី-គុនមិញ (SKRL) ដែលត្រូវឆ្លងកាត់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ថៃ កម្ពុជា ទៅវៀតណាម និងគុនមិញប្រទេសចិន។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏មានគម្រោងបង្កើតវិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែកនៅភាគខាងជើងជុំវិញតំបន់បឹងទន្លេសាប និងគម្រោងតភ្ជាប់ផ្លូវដែកពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តភាគឦសាន្តប្រទេសផងដែរ។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានផ្ដល់នូវប្រាក់ជំនួយឥតសំណងចំនួន២ដងហើយ ដើម្បីសិក្សាកំណាត់ផ្លូវដែកពីស្ថានីយរថភ្លើងបាត់ដឹង ដែលមានចម្ងាយ៣១គីឡូម៉ែត្រពីភ្នំពេញ ដើម្បីទៅភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវដែកវៀតណាមត្រង់ចំណុចត្រពាំងស្រែ ក្នុងស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ និងហាលី ប្រទេសវៀតណាម។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនកូរ៉េក៏បានធ្វើការសិក្សាលើការតភ្ជាប់ផ្លូវដែកពីសិរីសោភ័ណទៅខេត្តសៀមរាប និងក្រុមហ៊ុនចិនធ្វើការសិក្សាផ្លូវដែកពីខេត្តព្រះវិហារមកខេត្តកំពត។
លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ក្រោយពីមានការសាងសង់ផ្លូវដែកពីសិរីសោភ័ណទៅខេត្តសៀមរាប យើងនឹងស្វះស្វែងរកដៃគូធ្វើការតភ្ជាប់ផ្លូវដែកពីខេត្តសៀមរាបមកខេត្តកំពង់ធំ និងតភ្ជាប់មកស្ថានីយស្គន់តាមកំណត់ផ្លូវដែកបាត់ដឹងទៅឡុកនិញប្រទេសវៀតណាម។ ពេលនោះបានសេចក្ដីថា ជាផ្លូវដែកនៅតំបន់ជុំវិញបឹងទន្លេសាបត្រូវចេញជារូបរាងជាស្ថាពរ។
ប្រវត្តិផ្លូវដែកកម្ពុជា
ផ្លូវដែកដែលមានស្រាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួន២ខ្សែ គឺខ្សែទី១- ភ្នំពេញ-សិរីសោភ័ណ-បាត់ដំបង-ប៉ោយប៉ែត ជាប់ព្រំដែនប្រទេសថៃ ដែលមានចម្ងាយសរុប ៣៨៦គីឡូម៉ែត្រត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឆ្នាំ ១៩២៩ដល់ឆ្នាំ១៩៤២ និងខ្សែទី២- ពីភ្នំពេញ ខេត្តព្រះសីហនុ (កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ) ដោយឆ្លងកាត់ខេត្តកំពតមានចម្ងាយចំនួន២៦៦គីឡូម៉ែត្រត្រូវបានសាងសង់ពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៩។ សរុបផ្លូវដែកកម្ពុជាទាំងពីរទិសមានប្រវែង ៦៥២គីឡូម៉ែត្រ។
រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧០ ផ្លូវដែកកម្ពុជាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងអ្នកដំណើរដើម្បីបម្រើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិនិងសង្គម។
ក្រោយឆ្នាំ១៩៧០ ប្រទេសជាតិបានធ្លាក់សង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃធ្វើឲ្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវដែក (ផ្លូវ និងស្ពាន) ត្រូវរងការបំផ្លាញ និងទ្រុឌទ្រោមជាបន្តបន្ទាប់ជាពិសេសក្នុងសម័យឆ្នាំ១៩៧៩ដល់ឆ្នាំ១៩៩៧ ព្រោះផ្លូវដែកជាមុខសញ្ញាសំខាន់ដែលខ្មែរក្រហមធ្វើការបំផ្លាញ។
ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣ ផ្លូវដែកកម្ពុជាបានទទួលជំនួយបន្តិចបន្តួចពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ ប៉ុន្តែជំនួយនោះគ្រាន់តែទ្រទ្រង់សកម្មភាពអាជីវកម្មតាមផ្លូវដែកអាចដំណើរការបានតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងកាលៈទេសៈនោះខ្សែរថភ្លើងអាចរត់បានត្រឹមល្បឿនពី២០គីឡូម៉ែត្រទៅ៣០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ហើយជារឿយៗខ្សែរថភ្លើងតែងតែធ្លាក់ពីផ្លូវជាញឹកញាប់៕
