អំពើគំរាមកំហែង ការចាប់ដាក់មន្ទីរឃុំឃាំង និងជាពិសេស ករណីឃាតកម្មដែលកើតលើអ្នកកាសែតមនសិការខ្មែរនាពេលថ្មីៗនេះ មិនបានធ្វើឲ្យបាត់បង់នូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមនិស្សិតដែលចង់ក្លាយជាអ្នកកាសែតនោះទេ។
ជាមួយនឹងការសម្ដែងនូវការសោកស្ដាយចំពោះអំពើឃាតកម្មដែលកើតឡើងចំពោះអ្នកកាសែតមនសិការខ្មែរ លោក ឃឹម សម្បូរណ៍ និងកូនប្រុសរបស់គាត់នាពេលថ្មីៗនេះ កញ្ញា កែវ គូនីឡា និស្សិតផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតកាលពីថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ ម្សិលមិញ ដើម្បីបង្ហាញស្នាដៃរបស់ក្រុមនិស្សិតដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញឲ្យដឹងថា អំពើឃាតកម្មនេះ គឺពុំបានធ្វើឲ្យកញ្ញាបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការចង់ក្លាយខ្លួនជាអ្នកសារព័ត៌មាននោះទេ។ កញ្ញា កែវ គូនីឡា បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ "វាមិនធ្វើឲ្យខ្ញុំបាក់ទឹកចិត្តទេ ខ្ញុំនៅតែចង់ធ្វើជាអ្នកកាសែតដដែល ព្រោះអ្នកសារព័ត៌មានមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងដើម្បីពាំនាំព័ត៌មានដល់សង្គម"។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ កញ្ញាក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ៖ "ដើម្បីជម្នះនូវឧបសគ្គទាំងអស់ដែលកើតមានឡើងចំពោះអ្នកកាសែត លុះត្រាតែយើងមានវិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់ មានក្រមសីលធម៌ និងទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងខ្លួន"។
ស្រដៀងគ្នានេះដែរ កញ្ញា លឹម ស៊ាងហេង និស្សិតផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់បន្ថែមផងដែរថា បើទោះបីជាមានការងារលំបាក និងស្ថានភាពមិនល្អខ្លះក្នុងវិជ្ជាជីវៈនេះក៏ដោយ កញ្ញានៅតែតាំងចិត្តធ្វើជាអ្នកកាសែតដដែល។ កញ្ញា លឹម ស៊ាងហេង បានគូសបញ្ជាក់ថា ៖ "វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន គឺជាកន្លែងថ្មីមួយសម្រាប់ស្ត្រី"។ ហើយអ្វីដែលនិស្សិតផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឆ្នាំទី២ រូបនេះមានមោទនភាពនោះ គឺការចូលរួមក្នុងការបង្កើតកាសែតមួយសម្រាប់សាលារបស់ខ្លួន ដែលជាការចាប់ផ្ដើមហ្វឹកហាត់ទៅនឹងជីវិតពិតនៃអ្នកមានអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មាន។
ស្នាដៃកាសែត "ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា" គឺជាតឹកតាងដែលថា និស្សិតមិនរាថយចំពោះឧបសគ្គ
កាសែតដែលជាស្នាដៃរបស់ក្រុមនិស្សិតឆ្នាំទី២ និងឆ្នាំទី៣ នៃដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC) នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) មានឈ្មោះថា "កាបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា" ដែលមានអត្ថបទជាង ៥០ កម្រាស់ ២៤ ទំព័រ ត្រូវបានរៀបចំឡើង។ ចំណាយពេលធ្វើអស់រយៈ ពេលជាងមួយខែ និងថវិកាជាង ១ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានបង្ហាញជាផ្លូវការកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ១៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ ម្សិលមិញ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញជាមួយនិងវត្តមានរបស់ក្រុមនិស្សិតចូលរួមក្នុងការងារនោះទាំងអស់។
និស្សិតឆ្នាំទី២ និងទី៣ ចំនួន ៣៣ នាក់ បានស្រាវជ្រាវ និងសរសេររឿងរ៉ាវជាច្រើន។ ការធ្វើទស្សនកិច្ចសិក្សាចំនួនប្រាំថ្ងៃទៅខេត្តស្ទឹងត្រែង និងព្រំដែនឡាវ ក៏ដូចជាការស្រាវជ្រាវនៅតំបន់ផ្សេងៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង "ការរាយការណ៍ពីការបោះឆ្នោត" ដែលកើតឡើងពីការសហការគ្នាអស់ជិតបីឆ្នាំរវាងដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC/CCI) នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងរួមជាមួយសេវាកម្មអភិវឌ្ឍន៍អាល្លឺម៉ង់ (DED)។
លោក វ៉ុលហ្គេង ម៉ូលឺ (Wolfgang MOELLER) ប្រធាន DED នៅប្រទេសកម្ពុជាបានថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែត បង្ហាញពីស្នាដៃកាសែតរបស់និស្សិតកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញថា ៖ "កាសែតបណ្ដុះបណ្ដាលស្ដីពីការបោះឆ្នោតនេះ គឺជាលទ្ធផលដែលមានគុណភាពខ្ពស់មួយរបស់ការអប់រំផ្នែកសារព័ត៌មាន។ DMC និង DED មានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសមិទ្ធផលនៃការសហការដ៏ល្អប្រសើរនេះ"។ លោកបានឲ្យដឹងផងដែរថា ៖ "DED បានធ្វើការជួយជ្រោមជ្រែងដល់ DMC អស់រយៈពេលជិត ២ ឆ្នាំកន្លះមកហើយ ដោយការបញ្ជូនទីប្រឹក្សារបស់ខ្លួនចំនួន ២ នាក់ និងអ្នកជំនាញផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ លើសពីនេះទៅទៀត សេវាកម្មសន្តិភាពស៊ីវិលរបស់ DED បានជួយផ្ដល់មូលនិធិដល់សកម្មភាពរបស់ដេប៉ាតឺម៉ង់នេះ ក្នុងការបង្រៀនក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាន និងកម្មវិធីទំនាក់ទំនងដែលមានចំនួនប្រហែល ៣០ ០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំនេះ"។
លោក ទៀង សុភៈវិជ្ជា សហនាយករបស់ដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ បានធ្វើការគូសបញ្ជាក់ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងបេសកកម្មរបស់សាលាថា ៖ "ការបណ្ដុះបណ្ដាលដោយគ្មានក្រមសីលធម៌ និងទំនួលខុសត្រូវ គឺជាការខាតបង់មួយ ឬអាចនិយាយបានថា វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានមួយដ៏ល្អពឹងផ្អែកលើអ្នកសារព័ត៌មានដែលមានចំណេះដឹង មានសីលធម៌ និងទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់"។ លោកបានបង្ហាញបន្ថែមថា ៖ "នៅសាលា សិស្សម្នាក់ៗទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលដូចៗគ្នា តែពួកគេធ្វើការខុសៗគ្នានៅក្នុងសង្គម"។ លោកក៏បានឲ្យដឹងថា ដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ទទួលសិស្សចំនួន ៣០ នាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំ ឲ្យចូលសិក្សាបរិញ្ញាប័ត្រដែលមានរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ។
ទាក់ទងនឹងការចេញផ្សាយនូវស្នាដៃនិស្សិតនេះ លោក ព្រំ សិលា ផ្នែកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ បានបង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ខ្លួនថា៖"ខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ដោយសារតែរាល់ការងារដ៏លំបាករបស់មិត្តរួមថ្នាក់ខ្ញុំ ឥឡូវត្រូវបានយកមកចុះផ្សាយនៅក្នុងកាសែតការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា។ វាបង្ហាញពីអ្វីដែលយើងបានរៀន និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់អនាគតអ្នកកាសែតអាជីព ដែលនឹងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់សង្គមជាតិ"។ ចំណែកឯលោក ហ៊ុល រស្មី ជាអ្នកយកព័ត៌មានវិទ្យុអាស៊ីសេរីដែលបានចូលរួមក្នុងពិធីនោះ បានបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍ថា ៖ "រឿងនីមួយៗសម្ភាសន៍មានប្រភពបានគ្រប់គ្រាន់ មានតុល្យភាព ប្រើប្រាស់ ពាក្យពេចន៍ល្អ និងមានអត្ថបទប្លែកៗ"។
បោះពុម្ពចំនួន ១ ០០០ ច្បាប់ កាសែត "ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា" មិនសម្រាប់លក់ឡើយ គឺសម្រាប់តែចែកចាយដោយឥតគិតថ្លៃ។ និស្សិតទាំងអស់បានបង្ហាញថា ជាមួយនិងស្នាដៃកាសែត "ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា" ពួកគេសង្ឃឹមថា នឹងអាចជួយចូលរួមបង្កើតវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ដែលមានបទដ្ឋានខ្ពស់មួយនៅថ្ងៃអនាគត ដោយធ្វើជាស្ពានសម្រាប់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនៅក្នុងសង្គម៕

