នៅថ្ងៃទី ១៩ និងទី ២០ ឧសភា ខាងមុខនេះ គ្រូពេទ្យមួយក្រុម ដែលក្នុងនោះក៏មានអនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យមួយរូបផងនៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តប៉ៃលិននឹងត្រូវចូលខ្លួនមកបំភ្លឺនៅសាលាដំបូងខេត្តបាត់ដំបងតាមអំណាចដីកាកោះរបស់ស្ថាប័នអយ្យការសាលាដំបូងខេត្តបាត់ដំបង។
នេះគឺជាករណីដ៏កម្រ ឬក៏ទំនងជាលើកដំបូងផងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដែលស្ថាប័នតុលាការបានសម្រេចកោះហៅគ្រូពេទ្យជាក្រុមបែបនេះឲ្យមកបំភ្លឺពីករណីដែលមានអ្នកជំងឺស្លាប់មិនប្រក្រតីនៅពេលប្រតិបត្តិការអាជីពរបស់ខ្លួន។
តាមសេចក្ដីរាយការណ៍ព័ត៌មានរបស់កាសែតក្នុងស្រុកមួយបានឲ្យដឹងថា ការកោះហៅរបស់តុលាការនេះគឺបណ្ដាលមកពីមានពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿង ដែលគេសង្ស័យថា គ្រូពេទ្យទាំងនោះបានរួមគំនិតគ្នាបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគ្រប់ខែឆ្លងទន្លេម្នាក់ស្លាប់ក្នុងមន្ទីរពេទ្យរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លោចផ្សាបំផុតជាមួយកូនក្នុងផ្ទៃកាលពីពាក់កណ្ដាលខែមីនាកន្លងទៅ ដោយសារគ្រួសារជនរងគ្រោះគ្មានប្រាក់ ១០ ម៉ឺនរៀលបង់ថ្លៃសេវាតាមការទាមទាររបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យខាងលើ។
នៅក្នុងរឿងនេះ បុរសជាប្តីឈ្មោះ មិត្តរ៉ន អាយុ ៤៨ ឆ្នាំបានចោទថា ប្រពន្ធគាត់ឈ្មោះ វ៉ន យឿន អាយុ ៣៧ឆ្នាំបានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្ត ប៉ៃលិន ដោយសារតែក្រុមគ្រូពេទ្យនៅទីនោះបានទុកប្រពន្ធគាត់ចោលរហូតដល់ទៅ ៦ម៉ោង ដើម្បីទារប្រាក់១០ម៉ឺនរៀល។ ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យបានបដិសេធចំពោះការចោទនេះ ដោយនិយាយថា ពួកគេបានជួយខ្នះខ្នែងណាស់ តែមិនអាចជួយសង្គ្រោះបាន។
ទាក់ទិននឹងការស្លាប់របស់អ្នកជំងឺ ដែលក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះបានបន្ទោសដល់គ្រូពេទ្យនោះគឺមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេនៅក្នុងនគរយើងនេះ។ ករណីស្រដៀងគ្នានេះក៏ធ្លាប់កើតមាននៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅបណ្ដាខេត្តដ៏ទៃៗទៀតដែរ ដែលកាលពីពេលនោះ សារព័ត៌មានទាំងផ្នែកសរសេរទាំងផ្នែកផ្សាយតាមរលកអាកាសក៏បានផ្សព្វផ្សាយមួយទំហឹងដោយរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃចំពោះកំហុសឆ្គង និងការធ្វេសប្រហេស ហើយក៏មានប្រតិកម្មពីថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ប្រទេសទៀតផង។ តើមានប៉ុន្មានករណី និងមានអ្នកជំងឺប៉ុន្មាននាក់ ពិសេសអ្នកជំងឺជាស្រ្តីដែលបានស្លាប់ ហើយមិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនោះ?
ជាធម្មជាតិនៅក្នុងចក្រវាលយើងនេះ មាតាបិតាគឺជាអ្នកមានគុណក្នុងការផ្ដល់កំណើត និងជួយថែទាំរក្សាបីបាច់ឲ្យយើងបានធំធាត់ដឹងក្ដីដើម្បីបន្តពូជពង្សវង្សត្រកូល និងជួយការងារសង្គមជាតិទៅថ្ងៃអនាគត។ ប៉ុន្តែជីវិតដែលមាតាបិតាបានផ្ដល់ឲ្យនោះពិតជាមិនអាចរក្សាបានឡើយ និងអាចផុតរលត់ទៅវិញបានដោយងាយ នៅពេលដែលមានបញ្ហាសុខភាព និងមានជំងឺដង្កាត់ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយគ្មានគ្រូពេទ្យជំនាញជួយសង្គ្រោះនោះ។ ហេតុនេះ គ្រូពេទ្យគឺជាមាតាទីពីរជួយសង្គ្រោះជីវិត ហើយពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានចាត់ទុកគ្រូពេទ្យថាជាឥសីប្រស់ជីវិតសត្វលោក។ ចុះបើមាតាទីពីរ និងឥសីដែលជាអ្នកជួយសង្គ្រោះ ឬជួយប្រស់ជីវិតសត្វលោកនោះមិនយកចិត្តទុកដាក់ មិនខ្វល់ខ្វាយ មិនអើពើ គ្មានក្រមសីលធម៌ គ្មានវិជ្ជាជីវៈ មិនមានមេត្តាករុណា មុខលុយ ស្គាល់តែពីប្រយោជន៍ ស្គាល់តែពីលាភសក្ការៈ តើឲ្យសត្វលោក ពិសេសសត្វលោកក្រីក្ររំពឹងលើអ្វីនៅក្នុងនគរយើងនេះ?
ជាការពិត មានគ្រូពេទ្យខ្មែរយើងជាច្រើនមានជំនាញច្បាស់លាស់ សុភាពរាបសារគួរឲ្យគោរព។ ពួកគេមាន សុជីវធម៌ មានកាយវិការទន់ភ្លន់ ពាក្យពេចន៍ពីរោះស្ដាប់មកកាន់អ្នកជំងឺដែលកំពុងតែរង់ចាំការជួយសង្គ្រោះពីពួកគេ។ ប៉ុន្តែ ក៏មានមហាគ្រូពេទ្យដ៏ឧត្ដុង្គឧត្ដមមួយចំនួនមានអាកប្បកិរិយាអស់ទាស់។ ពួកគេមើលទៅដូចជាឥសីបម្រើការឲ្យយមរាជ។ ពួកគេពិតជាមានសមត្ថភាព តែគ្មានក្រមសីលធម៌ មានចរិកកោងកាច ច្រឡោងខាម ប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍គំរោះគំរើយ ទ្រគោះបោះបោក ប្រៀបបាននឹងលោកគ្រូពេទ្យដ៏មហាអស្ចារ្យមហាលោតផ្លោះរបស់លោកខ្មែរក្រហមនៅក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍។ ពួកគេគិតថា អ្នកជំងឺដែលមកជួបពួកគេគឺជាសត្វ ឬក៏ថា មុខរបររបស់ពួកគេគឺប្រៀបដូចជាជំនួញនៅទីផ្សារដែរ គឺយកទ្រឹស្ដីដែលថា "No money no talk" ឬថា "គ្មានលុយ កុំនិយាយ"។ បើពិតជាអញ្ចឹងមែន ជយោ! គ្រូពេទ្យយើង។ ពួកគេពិតជាពេទ្យមុខលុយ មិនមែនជាគ្រូពេទ្យមនុស្សជាតិនៅឋានមនុស្សលោកឡើយ តែជាគ្រូពេទ្យនៅឋានយមបាល។
ពិតជាមិនអាចប្រកែកបានទេដែលថា នរណានរណាក៏ចង់បានលុយដែរ ទាំងគ្រូពេទ្យ ទាំងអាជីវករ កសិករ កម្មករ មន្ត្រីរាជការ មហាមន្ត្រី គ្រូបង្រៀន នគរបាល និងយោធា ហើយសូម្បីតែព្រះសង្ឃខ្លះក៏ត្រូវការលុយដែរ ប៉ុន្តែពេលខ្លះមេត្តាករុណា ការយោគយល់ និងការសន្ដោសប្រណីគឺពិតជាមានតម្លៃជាងលុយ ហើយបើតាមធម៌ព្រះ គុណធម៌ដែលយើងបានសាងអាចជាកុសលផលបុណ្យដែលនឹងទទួលតបស្នងមកវិញទាំងនៅក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិ និងនៅអនាគតជាតិ។
មានពេលខ្លះទៀត បើទោះជាអ្នកជំងឺបានបង់សេវាជួនមន្ទីរពេទ្យហើយក៏ដោយ ក៏គ្រូពេទ្យខ្លះមានជំនាញខាងឈ្លើយ ប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ដូចមនុស្សគ្មានចំណេះជាមួយអ្នកជំងឺ ដែលពេលខ្លះស្ដាប់ទៅគឺឈឺចាប់ក្នុងចិត្តជាងជំងឺដែលកំពុងឈឺនៅក្នុងសារពាង្គកាយទៅទៀត ប៉ុន្តែមិនដឹងធ្វើម៉េច ហើយមិនដឹងទៅទីណា បើគេជាពេទ្យទៅហើយនោះ។
ជាងនេះទៅទៀត គ្រូពេទ្យត្បាញអាយមួយចំនួន ពិសេសនៅតាមគ្លីនិកឯកជនគ្មានវិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់ គ្មានឧបករណ៍គ្រប់គ្រាន់ ចូលចិត្តបំភ័យធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺស្លន់ស្លោ រួចហើយក៏បបួលអ្នកជំងឺវះលេង ដើម្បីបានលុយច្រើន បើទោះជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរបស់ខ្លួនព្រីកព្រាកក៏ដោយចុះ ដល់ពេលមានបញ្ហាទើបបញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ដោយពេលខ្លះពេទ្យរដ្ឋមិនខ្វល់ ព្រោះគេគិតថា អ្នកជំងឺដុនដាបទៅហើយ ហើយលុយដុំក៏ត្រូវបានពេទ្យឯកជនស៊ីអស់រួចទៅហើយដែរ។ ជាងនេះទៅទៀត ការលក់ឱសថឲ្យអ្នកជំងឺរបស់ពួកគ្រូពេទ្យត្បាញអាយទាំងនោះគឺផ្សំច្រើនមុខ ដូចជាឧទាហរណ៍គ្រាន់តែឈឺក្បាល គេលក់ថ្នាំឲ្យអ្នកជំងឺពីបួនទៅប្រាំមុខ ដោយមិនបានចេញវិក្កយបត្រទេ ហើយនៅពេលអ្នកជំងឺមានប្រតិកម្មថ្នាំ ពួកគេមិនមានការទទួលខុសត្រូវ។ ជយោ! គ្រូពេទ្យយើង។
ដោយសារតែបញ្ហានេះហើយ ទើបពលរដ្ឋខ្មែរបាត់បង់ជំនឿចិត្តចំពោះគ្រូពេទ្យរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេស ហើយមនុស្សជាច្រើនម៉ឺននាក់ កុំថាឡើយអ្នកមានមហាសាល សូម្បីតែអ្នកមានលុយល្មមៗក៏ទៅពេទ្យបរទេសដែរ។ ដោយសារតែពួកគេពិបាកទុកចិត្តគ្រូពេទ្យក្នុងស្រុក ពិសេសស្អប់ចរិកកោងកាច និងគ្មានសីលធម៌នេះហើយ ទើបពួកគេបាននាំគ្នាទៅពិនិត្យ និងព្យាបាលរោគនៅបរទេស ពិសេសប្រទេសវៀតណាម ដោយសារពួកគេយល់ថា នៅទីនោះមានសេវាកម្មប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាង។
សូម្បីតែសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានលើកឡើងដែរនាពេលថ្មីនេះថា ការដែលបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើគ្រូពេទ្យខ្មែរនេះហើយ ទើបនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែច្រើនឡើងៗចេញទៅព្យាបាលជំងឺនៅបរទេស ដោយចំណុចនេះគឺមិនមែនជាសញ្ញាល្អក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាលនោះទេ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានស្នើឲ្យក្រសួងសុខាភិបាលចាត់ការឲ្យបានហ្មឺងម៉ាត់លើការងារមួយចំនួន ដើម្បីស្ដារជំនឿចំពោះគ្រូពេទ្យខ្មែរ ដោយសម្ដេចបានបញ្ជាក់ថា មានករណីជាច្រើន ដូចជាគ្រូពេទ្យចិញ្ចឹមជំងឺដើម្បីទទួលបានប្រាក់កម្រៃព្យាបាលឲ្យបានច្រើន ការទុកអ្នកជំងឺចោលដោយមិនអើពើប្រសិនបើគ្មានប្រាក់ ការនិយមការវះកាត់ដោយមិនចាំបាច់ ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ច្រើន ការគិតតែពីចង់បានលុយជាធំ ដោយភ្លេចក្រមវិជ្ជាជីវៈ។ល។ និង។ល។
ចំណែកឯគ្លីនិកឯកជនខ្លះទៀត មិនបាច់និយាយទេ គឺព្រឺក្បាលដូចដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់លើកឡើងថា ពួកគេដណ្ដើមអ្នកជំងឺគ្នា ពិសេសជនរងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរនៅតាមដងផ្លូវដូចឡានតាក់ស៊ីដណ្ដើមម៉ូយគ្នា។ មានពេលខ្លះទៀតគឺអ្នកបើកបររថយន្តសង្គ្រោះអ្នកគ្រោះថ្នាក់ចរាចរបានស៊ីដាច់សម្ភារៈជនរងគ្រោះដែលមិនដឹងខ្លួន ដូចជានាឡិកា ស្បែកជើងល្អៗ សូម្បីតែខ្សែក្រវ៉ាត់ក៏ស៊ីដែរ នេះមិនទាន់គិតពីកាបូបលុយក្នុងហោប៉ៅផង។ ស្ដាប់ទៅគឺមិនគួរឲ្យជឿទេ ប៉ុន្តែវាបានកើតឡើងរួចទៅហើយ។
បន្ទាប់ពីការថ្លែងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអំពីឯគ្លីនិកឯកជននេះមក ទើបក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសហាមមិនឲ្យគ្លីនិកឯកជនប្រើរថយន្តសង្គ្រោះដឹកជនរងគ្រោះ និងចាត់វិធានការចំពោះគ្លីនិកគ្មានច្បាប់ និងគ្រូពេទ្យមិនបានចុះឈ្មោះ ហើយលោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានព្រមានមន្ត្រីសុខាភិបាលមកពីតាមបណ្ដាខេត្តក្រុង និងតាមមន្ទីរពេទ្យនានា ដោយទទូចឲ្យមន្ត្រីនៅតាមមន្ទីរពេទ្យព្យាបាលអ្នកជំងឺដោយមិនប្រកាន់មាន-ក្រនិងព្យាបាលឲ្យអ្នក ជំងឺជាសិនចាំគិតហិរញ្ញប្បទាន ហើយថា ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រជាជនមានទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលឡើងវិញនោះ ក្រសួងនឹងបង្កើតនគរបាលយុត្តិធម៌ក្នុងការរឹតបន្តឹងសេវាឯកជនខុសច្បាប់។
យើងពិតជាគាំទ្រ និងសូមអបអរសាទរចំពោះចំណាត់ការខាងលើនេះ ក្នុងការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលឲ្យមានសេវារហ័ស និងប្រកបដោយគុណភាព និងពង្រឹងជំនឿទុកចិត្តរបស់មហាជនដល់គ្រូពេទ្យរបស់យើង ពិសេសមហាជនកំពុងរង់ចាំមើលចំណាត់ការរបស់សាលាដំបូងខេត្តបាត់ដំបងនាថ្ងៃទី ១៩ និងទី ២០ ឧសភា ខាងមុខនេះដែលជាករណីដ៏កម្រមួយ។
តុលាការត្រូវតែស្វែងរកយុត្តិធម៌ បើទោះជានរណាត្រូវនរណាខុសក៏ដោយ សំខាន់គឺយុត្តិធម៌ ដើម្បីកុំឲ្យខូចពូជគ្រូពេទ្យល្អៗរបស់យើងជាច្រើនរូបទៀតដែលមានជំនាញមានវិជ្ជាជីវៈ និងមានសីលធម៌ថ្លៃថ្នូរនោះ និងគេចឲ្យផុតពីពាក្យដែលគេចំអកថា ពេទ្យខ្មែរគឺពេទ្យមុខលុយ ហើយជា "ពេទ្យព្រួក ពួកប្រេត" គឺមិនជួយសង្គ្រោះជីវិតអ្នកជំងឺទេ តែបែរជាបណ្ដោយឲ្យយមរាជមកឆក់ជីវិតតាមសម្រួលទៅវិញ។ ជយោ! គ្រូពេទ្យយើង៕
វាជាលើកទី១ និងជាការចាប់ផ្ដើមដ៏ល្អ
ខ្ញុំយល់ថាបញ្ហាដែលបានលើកឡើងនេះ វាមិនមែនជាលើកទី១ទេ តែវាជាលើកទី១ដែលតុលាការធ្វើការកោះហៅក្រុមគ្រូពេទ្យមកបំភ្លឺ ដែលនេះជាការបង្ហាញនូវការអនុវត្តន៍ល្អនៃប្រព័ន្ធតុលាការ។ ក្នុងកំឡុងពេល៥ឆ្នាំនេះ ប្រទេសកម្ពុជាពុំការធ្លាក់ចុះនៃអត្រាមរណភាពនៃមាតា និងទារកទេ។ ស្ត្រីត្រូវបានទទួលនូវបន្ទុកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងមហិមា ក្នុងការបង្កើតធនធានមនុស្សដែលជាសសរទ្រូងប្រទេសជាតិ តែបែជាមិនទទួលបាននូវការផ្ដល់តម្លៃ និងត្រូវលះបង់ជីវិតទាំងអាណោចអាធ័មទៀតផង។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា នៅពេលខាងមុខបន្តទៀត រដ្ឋាភិបាលនឹងរឹតតែយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្ដល់សេវាកម្មសុខភាព ជាពិសេសចំពោះការកាត់បន្ថយអត្រាមរណភាពមាតា និងទារកនេះ៕
សុខាយុ
Great article!
Brilliant editorial! A must read for everyone. Best reflection on health sector in Cambodia.
I will share it on Facebook.